Dlaczego raty kredytów hipotecznych nadal rosną?

Narodowy Bank Polski 5 maja ponownie podniósł stopy procentowe. Oznacza to również podniesienie wskaźnika WIBOR, a co za tym idzie rat kredytów.

Rada Polityki Pieniężnej (RPP) uzasadniła obecny wzrost ryzykiem ukształtowania się inflacji powyżej celu inflacyjnego NBP w całym horyzoncie polityki pieniężnej. Według wstępnych danych inflacja w styczniu 2022 r. przekroczyła 9%. W ocenie RPP kluczowymi czynnikami wpływającymi na inflację są: (i) znaczny wzrost cen energii i surowców rolnych, (ii) regulowane taryfy na energię elektryczną, gaz ziemny i ciepło oraz (iii) ekonomiczne skutki wojny w Rosji przeciwko Ukrainie.

Jak wzrost oprocentowania wpłynie na rozliczenia podatkowe?

Stopa lombardowa określa maksymalny poziom oprocentowania kredytów, które bank centralny (NBP) udziela bankom komercyjnym pod zastaw papierów wartościowych. Choć wskaźnik ten jest przede wszystkim podstawą do określenia maksymalnego poziomu oprocentowania kredytów, to wpływa on również na inne parametry finansowe, np. wysokość odsetek od zaległości podatkowych.

Oprocentowanie zaległości podatkowych jest równe sumie 200% bazowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego i 2%, nie może być jednak niższe niż 8%

Od kilku lat oprocentowanie utrzymuje się na minimalnym ustawowym poziomie – 8% – ale zmieniło się to wraz z ostatnimi podwyżkami. Co ważne, w przypadku zmiany stawki lombardowej oprocentowanie zaległości podatkowych jest odpowiednio obniżane lub podwyższane, począwszy od dnia, w którym nastąpiła zmiana stawki

Podwyżka przez RPP stopy lombardowej do 4% oznacza wzrost oprocentowania zaległości podatkowych do 10%. Ponieważ uchwała RPP weszła w życie 8 marca 2022 r., nowe oprocentowanie powinno obowiązywać od tego dnia.

Podwyżka stopy lombardowej może być jednak mile widziana przez podatników, którzy wnioskują o nadpłatę, ponieważ podlegają takim samym oprocentowaniu jak zaległości podatkowe.

Decyzje Rady Polityki Pieniężnej o kolejnych podwyżkach stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego miały na celu obniżenie inflacji. Jej wysokość w kwietniu 2022 roku wyniosła 12,4%, i była zdecydowanie wyższa od celu inflacyjnego banku centralnego wynoszącego 2,5% z symetrycznym przedziałem odchyleń wynoszącym ±1 punkt procentowy.

Na wysokość inflacji wpływ mają m.in. wzrastające ceny surowców, paliw (ropy naftowej, gazu) czy energii elektrycznej. Oprócz tych czynników na wysokość inflacji w Polsce wpłynęła też rosyjska agresja w Ukrainie. Przełożyła się ona nie tylko na osłabienie złotego względem innych walut, ale także na podwyżki na stacjach paliw, na które wpłynęły rosnące ceny ropy naftowej.

Z marcowej projekcji inflacji NBP wynika, że roczna dynamika cen, z 50% prawdopodobieństwem, znajdzie się w 2022 roku w przedziale od 9,3% do 12,2%.

Podniesienie stóp procentowej przez RPP w pierwszej kolejności uderzy w kredytobiorców, i to nie tylko tych spłacających kredyty hipoteczne, ale też kredyty zaciągane na dowolny cel (np. kredyty gotówkowe). Głównym kosztem takiego produktu jest bowiem oprocentowanie, na którego wysokość wpływ ma stała marża banku oraz zmienny WIBOR® (najczęściej WIBOR® 3M).